Qysh me dit 15 fakte të rëndësishme rreth COVID-19?

nga Argjenda Selmani

COVID-19 ose siç quhet ndryshe koronavirus, tashmë është një emër që na shoqëron në çdo askpekt të jetës. Ndaj ju kemi sjellë disa fakte të rëndësishme rreth tij.

Fakti 1. Termi “koronavirus i ri” (novel ose nCoV) do të thotë që më parë as shkencëtarët dhe as qelizat nuk e kanë parë këtë virus më parë.

Fakti 2. Mbi 2 milion vjet evolucion, sistemi ynë imunitar ka mësuar të merret me infeksionet më të njohura, por koronavirusi i ri e kapi atë në befasi. Kjo është arsyeja pse është kaq e vështirë për tu përballuar me këtë virus dhe mjaft e lehtë për tu infektuar.

Fakti 3. Pasi të jetë futur në një qelizë, virusi “merr” kontrollin mbi të dhe e detyron atë të prodhojë pafund kopje të veta – në vend të proteinave të tij të zakonshme. Fillon një reaksion zinxhir. Si rezultat, qeliza vdes, por bartësi i infeksionit bëhet ngjitës.

Fakti 4. Në fazën fillestare të infeksionit, koronavirusi i ri riprodhohet në mënyrë aktive në fyt dhe traktin e sipërm respirator. Pastaj infeksioni bie dhe mund të arrijë në mushkëri, duke shkaktuar inflamacion.

Fakti 5. Kjo është arsyeja pse simptoma e parë e infeksionit është një kollë. Vetëm atëherë temperatura fillon të rritet.

Fakti 6. Shumë njerëz që infektohen (18% ose 1 në 5 persona) nuk kanë as kollë. Sëmundja vazhdon pa asnjë simptomë. Një person mund të mos dyshojë që është i sëmurë.

Fakti 7. Për më tepër, një pacient i tillë asimptomatik është ende një bartës aktiv i infeksionit dhe mund të infektojë të tjerët.

Fakti 8. Nëse Covid-19 vazhdon, simptomat e tij janë shumë të ngjashme me gripin e zakonshëm sezonal: kollë e thatë, ethe, lodhje, ndonjëherë dhimbje muskulore ose dhimbje koke.

Fakti 9. Covid-19 trajtohet gjithashtu në të njëjtën mënyrë si gripi i rregullt – në shtëpi, në mënyrë simptomatike.

Fakti 10. Një nga simptomat më të pazakonta të koronavirusit është humbja e ndjenjës së shijes dhe / ose nuhatjes.

Fakti 11. Humbja e ndjenjës së shijes dhe / ose nuhatjes nuk është një simptomë e zakonshme – nuk ndodh domosdoshmërisht në të gjitha rastet e Covid-19.

Fakti 12. E rëndësishme: bartësi i një koronavirus të ri bëhet i rrezikshëm për të tjerët menjëherë pasi të infektohet – shumë kohë para shfaqjes së simptomave të para (nëse ka).

Fakti 13. Lajmi i mirë: sa më vdekjeprurës është një virus, aq më keq përhapet. Duke vrarë mbartësin e tij, virusi nuk mund të infektojë më të tjerët. Prandaj, virusi rrallë shndërrohet në një formë më vdekjeprurëse.

Fakti 14. Lajmi i keq: SARS-CoV-2 – është thjesht nga një kategori tjetër. Ky virus e bën mikpritësin e tij një përhapës, por nuk shfaqet menjëherë ose nuk shfaqet fare, kështu që transportuesi arrin të infektojë edhe disa njerëz të tjerë.

Fakti 15. Mesatarisht, çdo bartës i një koronavirus të ri arrin të infektojë 2 deri në 4 njerëz të shëndetshëm. Ky numër është më i lartë se gripi sezonal (1.3), por më i ulët se fruthi (12+).